شدن به وصف ، كافى نباشد بلكه ذاتاً به تأثير ديگرى در او نيازمند است . و اين نيازمندى يك حالت نفسى براى آن به شمار مىرود . بر خلاف ما « بالقياس الى الغير » كه اتصاف به وصف در قياس با شىء ديگر است . و همان گونه كه در « ما بالغير » اتصاف به وصف ، يك حالت نفسى است در « ما بالقياس الى الغير » ، اتصاف به وصف ، يك مفهوم نسبى است ؛ يعنى يك مفهوم قياسى است . اين خود يك فرق بين اين دو است . فرق ديگر ، در « ما بالغير » هميشه رابطهء علّى و معلولى وجود دارد ، مانند نسبتى كه ممكنات به واجب تعالى دارند اما در مابالقياس الى الغير گاهى رابطهء عِلّى در بين هست مانند رابطهء ابوّت و بنوّت و گاهى مانند فوقيت در قياس با تحتيت كه هيچ كدام علت براى ديگرى نيستند . وجوب بالذّات و بالغير - امتناع بالذّات و بالغير - امكان ذاتى متن فالوجوب بالذات كضرورة الوجود لذات . . . عنه ضرورة الوجود وضرورة العدم . ترجمه وجوب بالذات مانند ضرورت وجود براى واجب تعالى كه لذاته و بذاته هست . و وجوب بالغير مانند ضرورت وجود براى ممكن ، ضرورتى كه از ناحيهء علت تامه بر آن ملحق مىشود . و امتناع بالذات مانند ضرورت عدم براى محالات ذاتى ، كه ذات فرضى آنها هرگز قبول وجود نمىكند ، مثل اجتماع نقيضين و ارتفاع آن و سلب شىء از خودش . و امتناع بالغير مانند ضرورت نبود ممكن ، ضرورتى كه از ناحيهء عدم علت به دو ملحق مىشود . و امكان بالذات عبارت است از مسلوب بودن وجود و عدم از آن ، با قطع نظر از هرچه غير اوست . شرح وجوبِ ذاتِ اقدسِ الهى ، ذاتى است . ذات او در اتصاف به وصفِ وجوب ، محتاج به واسطه در ثبوت نيست . به خلاف وجودات امكانى كه براى اتصاف به وجوب